خانه / بزرگان / نادرشاه افشار ، مردی به بزرگی ایران

نادرشاه افشار ، مردی به بزرگی ایران

همانطور که می دانید، نادرشاه افشار پادشاهی ایرانی تبار و مردی شجاع و دلیر و همچنین افتخاری بزرگ برای میهن ایران است که بعد از پایان کار حکومت صفوی و حکمرانی افاغنه در ایران بر علیه افغانان خائن و متجاوز به میهن برخاست و توانست ایشان را شکست دهد. بعد از شکست افاغنه توسط نادرشاه افشار، وی آن ظالمان و بی درایتان را تا هندوستان تعقیب کرد و چون پادشاه هندوستان بسیار با نادر بزرگ دشمنی به خرج داد و حاضر به اخراج افاغنۀ مزدور از هند و تحویل ایشان به نادر نشد؛ برای خونخواهی میهن نادر به سوی دهلی نو پایتخت هندوستان آن زمان حرکت کرد و طی جنگی بسیار بزرگ هندیان را شکست داد و غنایمی بس بسیار از هندوستان به ایران آورد و نیز افغانه را نیز به مجازات خودشان رساند.

نادرشاه افشار را مردی با شمایل بسیار زیبا می نامند! چرا که زیورآلاتی بسیار بر خود می آویخت و همچنین برای بانوان در دوره خود ابهت و زیباییِ بسیار زیادی داشت چنانچه هر زنی در دوره افشاریه بیش از حد به شوی خود می بالید می گفتند: «انگار شوهرش نادر است!». این مسئله خود اثباتی برعشق مردم به نادرشاه و همچنین ابهت و قدرت و جلال او برای مردمش بوده است.

از نظر علوم و فنون نظامی نادرشاه افشار، مردی بسیار با درایت و نیکو بود که همیشه در رأس سپاه حرکت می کرد و به خاطر آیین خاص نظامی که داشت هیچ گاه صدمه خاصی نمی دید و گزارش بسیار خاصی نیامده که نادرشاه به شدت مجروحیت بردارد و یا این که از مجروحیت به مرگ حتی قدمی نزدیک شود! نادرشاه افشاررا شاید سیاستمداری نظامی صفت بتوان نامید. هر چقدر از علم این مرد نسبت به ارتش داری و سپهبدی گفته شود همچنان کم است. چرا که کمتر تله گذاری های نظامی بود که نادر نتواند آن ها را تشخیص دهد و از فریب دشمن آگاه شود.

هرچند که ذهن نظامی و ارتشی او همیشه و به صورت عادی در حکومت او تاثیر منفی می گذاشت اما این مسئله هیچوقت به آن شدت نرسیده بود که مردم بخواهند از نادر بدی دیده و وی را وطن فروش یا شاه بی وطن بنامند. نادرشاه ، زندگی نسبتا تجملاتی و زیبا و پر از زرق و برق داشت که شاید در طول تاریخ ایران هیچ شاهی بدین اندازه ثروتمند نبوده است و این مسئله یکی از دلایل اصلی اش ، حاصل از حمله بی نقصی بود که نادر به هندوستان کرد و پادشاه دهلی را از تخت به زیر آورد.

در تصویر فوق می توان چند تکه اندک از جواهراتی که مورد استفاده نادرشاه افشار ، این مرد بزرگ در تاریخ ایران بوده است را مشاهده کرد.این جواهرات و اشیای گرانبها عبارتند از یک شمشیر بسیار تیز و زرکوب که دانه های زمرد و الماس بر روی آن است. دو سر شانه ای سفیدرنگ تزیین شده با سنگ های سفید الماس برای قرار گرفتن روی شانه های مقدس پادشاه و شاهنشاه نادرشاه افشار بزرگ و چندی آویز دیگر که در کنار انگشتر ها مورد استفاده وی بوده اند.

انگشترها با وجود این که نادر خود علاقه مند به عقیق جگری (یمانی) بوده است همیشه با رنگ های سبز یا زرد برگزیده می شدند تا با رنگ های لباس و شمشیر و.. که متعلق به نادر بوده اند هماهنگی داشته باشند؛ این مسئله خود نشان می دهد نادر نظم در حفظ ظاهر و امور شخصی را بر علایق ترجیح می داد به همین دلیل برای رسیدگی بیشتر به ظاهر از عقیق جگری که مورد علاقه او بود صرف نظر و از عقیق سبز و زرد برای انگشتری ها استفاده می کرد.

ایلی که نادر در آن زاده شده بود افشار بود، ایلی که وظیفه مرزبانی از مرزهای کشور ایران را در دوره صفوی عهده دار بود. این ایل خود به دو شاخه تقسیم می شد، یکی قرخلو و یکی قاسملو که از قضا نادرشاه بزرگ از طایفه قرخلو بود. قرخلوییان بیشتر نظامی و قاسملویان بیشتر تجار و سیاسیون و اهل فقهیون بودند.

چنانچه همین حال بازماندگان این ایل (قاسملو) که چندان هم کم جمعیت نیستند علاقه خاصی به فلسفه ملاصدرایی دارند و همین مسئله نشان می دهد که از دیرباز فقه و فلسفه نزد ایشان محترم بوده است. اما به خاطر برافتادگی حکومت افشاری و کشتار نوادگان و اطرافیان نادر بزرگ از قرخلویان هیچ خبری امروزه نیست! گویی دیگر در تاریخ محو شده اند.

نماد شیر و خورشید که از دیرباز در ایران به عنوان نمادی رسمی و شاهانه مرسوم بود نیز توسط نادر تهی از استقبال نبود! این نماد پیش از صفویه نیز توسط ایل ها و طوایف اصیل ایرانی و آریایی استفاده می شد. که البته توسط شخص نادرشاه افشار به رسمیت شناخته شد و در پرچم دوره افشاری به عنوان نماد قرار گرفت.

این نماد امروزه در کمتر مکان هایی توسط ایرانیان استفاده می شود چرا که به خاطر تخریب چهره های شاهنشاهی و بزرگ توسط افراطیون این نماد با «بی توجهی و بی مهری» عده ای افراد نا آگاه از تاریخ ایران در حال محو شدن است! در حالی که این نماد عضوی از ۴ نماد رسمی ایران است (از قضا گردونه مهر نیز همچنین است).

وقتی به نقشه ایران در دوره افشاری و تا قبل از مرگ نادرشاه نگاه می کنیم در می یابیم که نادرشاه در گسترش نقشه ایران چه نقش بزرگی ایفا کرده است! هرچند در دوره صفوی نقشه ایران از نظر مساحت تفاوت چندانی با نقشۀ افشاری نداشته است اما نادرشاه توانست نقشه دوران صفوی را به عبارتی باز بسازد.

اما اینبار تمرکز برای گسترش اراضی به جای غرب و یا شمال بیشتر روی شرق (هندوستان و دهلی نو) نهاده شد چرا که نادر در تعقیب افاغنۀ پست فطرت به هندوستان رفته بود و خوشا این میهن که این بزرگمرد توانست آنان را شکست دهد. نقشه آن روز ها هرچه بود از ایران امروزی و ایران در دوره های پهلوی و قجری بیشتر و وسیع تر بود!

چرا که تا جنوب دریاچه آرال و تا شرق دریای مدیترانه و نیز نخجوان و ترکستان و آذربایجان و همچنین میان دو دریای عمان و شاخاب پارس نیز از آن ایران بوده است. اما آنچه بیشتر از همه به چشم میاید ، پیشروی عجیب نادر به سوی شرق بود هاست که خود قابل تقدیر است چرا که در آن دوره با آن امکانات این کار امری بعید به نظر می رسید.

و اما از پیشرفت های نظامی ایران در دوره افشاری نسبت به دوره صفوی (دوره پیشین)نیز می توان به خوبی یاد کرد! برای مثال در دوره صفویه ایران به آن شدتی که در دوره افشاری از توپ اه و قمپزها (نوعی توپ که تنها صدا دارد) استفاده می کرد ، استفاده نمی کرد.

البته ناگفته نماند برخی تسلیحات نظیر همان قمپز که توپی با صدای خالی و بدون آسیب جسمانی به دشمن بود توسط ایران به تقلید از عثمانی ها -شمال غربی- ساخته شدند. چه بسا قمپز در کردن از همان دوره ها در ایران باب شد و تحت عنوان مثلی میان مردم رواج یافت. زیرا قمپز هیچ درونمایه نداشت و تنها با صدای مهیبی که داشت دشمن را به هراس وا می داشت.

طبق برخی نوشته های [نسبتا بی منبع] نادر به ازای هر ۳ توپ معمولی ۲ قمپز قرار می داد. تا صدای تولیدی بارها بیش از آسیب رسیده شده به دشمن باشد، این مسئله در نبرد کرنال برای نادر توانست مهره محرک خوبی باشد.

مطلب پیشنهادی

دکتر ژاله آموزگار ، بزرگ بانوی تاریخ ایرانی

شروع زندگی و بنیان خانواده: ژاله آموزگار در آذر ۱۳۱۸ در خوی ‌زاده شد. پدرش …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

http://www.20script.ir